عبد الصبور شاهين ( مترجم : سيد حسين سيدى )

283

تاريخ القرآن ( تاريخ قرآن ) ( فارسى )

16 - « محمد بن مرزوق براى ما حديث كرد و گفت : ابو معمر عبد اللّه بن عمرو بن ابى حجاج براى ما حديث كرد و گفت : عبد الوارث براى ما حديث كرد و گفت : محمد بن جحاده از حكم بن عتيبه و او از مجاهد و او از عبد الرحمن بن ابى ليلى و او از أبىّ بن كعب كه گفت : جبرييل نزد پيامبر ( ص ) در أضاة بنى غفار بودند ، آمد و گفت : خداوند به تو فرمان مىدهد كه قرآن را بر امّت خود به يك حرف قرائت كنى . ابى مىگويد : پس پيامبر ( ص ) گفت : از خداوند غفران و بخشش - يا گفته است : بخشش و غفرانش - را خواستارم ، از خداوند تخفيف بر آنان را بطلب كه بر اين كار [ قرائت بر يك حرف ] قدرت ندارند . جبرييل رفت و دوباره بازگشت و گفت : خداوند به تو فرمان مىدهد كه بر امت خود به دو حرف قرائت كنى . پيامبر ( ص ) گفت : از خداوند مغفرت و بخشش - يا گفته است : بخشش و مغفرتش - را خواستارم كه آنها بر اين كار قدرت ندارند و از خداوند تخفيف بر آنان را بطلب . جبرييل رفت و دوباره ، باز گشت و گفت : خداوند به تو فرمان مىدهد كه قرآن به سه حرف قرائت كنى . پس پيامبر ( ص ) فرمود : از خداوند غفران و بخشش او - يا گفته است بخشش و غفران او - را خواستارم كه آنها توان آن را ندارند و از خداوند تخفيف بر آنان را بطلب . جبرييل رفت و دوباره بازگشت و گفت : « خداوند به تو فرمان داده است كه قرآن را بر امت خود به هفت حرف قرائت كنى و هر كسى به حرفى از آن قرائت كند ، همان است كه قرائت كرده است [ و قرائتش درست است ] » . نقد اصطلاحى [ احاديث به ترتيب شماره ] 1 - حديث داراى سند صحيح مىباشد . 2 - اين حديث به دو سند روايت شده است : « محمد بن بشار از ابن أبى عدى و « ابو كريب از محمّد بن ميمون زعفرانى » و هر دو از حميد الطويل . سند اوّل بنا بر شرط شيخين [ مسلم - بخارى ] صحيح است و هيچ اختلافى در آن نيست . امّا در سند دوم بايد گفت زعفرانى در آن واقع شده است و مورد اعتماد ( ثقه ) مىباشد چنان كه ابن معين و ابو داود وى را توثيق كرده‌اند . ولى بخارى و نسائى او را ضعيف مىدانند ؛ در هر حال حديث صحيح است . 3 - حديث داراى سند صحيح است و سماع أنس بن مالك از أبىّ كه هر دو از صحابه هستند آن را تقويت مىكند . 4 - إسناد آن صحيح است ؛ و فرقى ندارد كه آن را أنس بن مالك از أبىّ بن كعب بىواسطه شنيده باشد